രാമായണകഥകൾ – 02

അവസാന ശ്വാസത്തിലും രാമനാമം

ജടായുവിന്റെ മഹത്തായ പോരാട്ടം

ചില പോരാട്ടങ്ങൾ ജയിക്കാനല്ല നടത്തുന്നത്. നീതിക്കുവേണ്ടി, ഒരു നിരപരാധിയെ രക്ഷിക്കാൻ, സ്വന്തം ജീവൻ പോലും മറന്ന് നടത്തുന്ന പോരാട്ടങ്ങളുണ്ട്.

അങ്ങനെയൊരു പോരാട്ടമായിരുന്നു ജടായുവിന്റേത്.

പ്രായം ശരീരത്തെ തളർത്തിയിരുന്നു. ചിറകുകൾക്ക് പഴയ ശക്തിയുണ്ടായിരുന്നില്ല. ആകാശത്ത് ഉയരാൻ പോലും ബുദ്ധിമുട്ടായിരുന്നു. എന്നിട്ടും ഒരു സ്ത്രീയുടെ നിലവിളി കേട്ടപ്പോൾ ആ വൃദ്ധനായ പക്ഷിരാജൻ മടിച്ചില്ല.

എതിർവശത്ത് നിന്നത് സാധാരണ ശത്രുവായിരുന്നില്ല. പത്ത് തലയുള്ള ലങ്കാധിപൻ രാവണൻ!

എന്നിട്ടും ജടായു ചോദിച്ചത് ഒരു കാര്യം മാത്രമായിരുന്നു.

“ഒരു സ്ത്രീയെ അവളുടെ ഇഷ്ടത്തിന് വിരുദ്ധമായി കൊണ്ടുപോകാൻ നിനക്ക് എന്താണ് അവകാശം?”

ആ ചോദ്യത്തിനുള്ള മറുപടി വാളുകൊണ്ടായിരുന്നു രാവണൻ നൽകിയത്. പക്ഷേ ജടായുവിന്റെ അവസാന ശ്വാസം വരെ ആ പോരാട്ടം തുടർന്നു.

1. കാട്ടിലെ ശാന്തത തകർത്ത നിലവിളി

ദണ്ഡകാരണ്യത്തിലെ ആ വനപ്രദേശം പതിവുപോലെ ശാന്തമായിരുന്നു. മരങ്ങൾക്കിടയിലൂടെ കാറ്റ് പതുക്കെ വീശി. പക്ഷികൾ കൂടുകളിലേക്ക് മടങ്ങാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു. മാൻകൂട്ടങ്ങൾ പുൽമേടുകളിൽനിന്ന് കാട്ടിനുള്ളിലേക്ക് നീങ്ങി.

പഞ്ചവടിയിലെ ആശ്രമത്തിൽനിന്ന് കുറച്ചുദൂരം അകലെ, ഒരു വലിയ വൃക്ഷത്തിന്റെ കൊമ്പിൽ ജടായു വിശ്രമിക്കുകയായിരുന്നു.

അദ്ദേഹം സാധാരണ പക്ഷിയായിരുന്നില്ല. അരുണന്റെ പുത്രനും ഗരുഡന്റെ ബന്ധുവുമായ മഹാപക്ഷി. ദശരഥ മഹാരാജാവിന്റെ സുഹൃത്തും. പ്രായം ഏറെയായിരുന്നെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനസ്സിൽ ധൈര്യം കുറഞ്ഞിരുന്നില്ല.

അയോധ്യയിൽ രാജാവായിരുന്ന ദശരഥനുമായി ജടായുവിന് പഴയ സൗഹൃദമുണ്ടായിരുന്നു. ദശരഥന്റെ പുത്രന്മാരായ രാമനെയും ലക്ഷ്മണനെയും കുറിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന് അറിയാമായിരുന്നു.

അവർ വനവാസത്തിന് എത്തിയപ്പോൾ ജടായു അവരെ കണ്ടുമുട്ടിയിരുന്നു. സീതയെ സ്വന്തം മകളെപ്പോലെ സംരക്ഷിക്കാമെന്ന് അദ്ദേഹം രാമന് വാക്കും നൽകിയിരുന്നു.

“രാമാ, ഈ കാട്ടിൽ നിങ്ങൾക്ക് എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്നെ ഓർക്കണം. കഴിയുന്നത്ര ഞാൻ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.”

അന്ന് രാമൻ അദ്ദേഹത്തെ സ്നേഹത്തോടെ നോക്കി.

“ജടായുവേ, അങ്ങയുടെ സ്നേഹത്തിന് നന്ദി. സീതയെ സ്വന്തം മകളെപ്പോലെ കരുതണം.”

ആ വാക്കുകൾ ജടായുവിന്റെ മനസ്സിൽ ഇന്നും മായാതെ കിടന്നിരുന്നു.

അന്നൊരു ദിവസം കാട്ടിലെ നിശ്ശബ്ദതയെ കീറിമുറിച്ച് ഒരു സ്ത്രീയുടെ നിലവിളി ഉയർന്നു.

“രാമാ! ലക്ഷ്മണാ!”

ജടായു പെട്ടെന്ന് തല ഉയർത്തി.

അത് സീതയുടെ ശബ്ദമായിരുന്നു.

അദ്ദേഹം ആകാശത്തേക്ക് നോക്കി. ദൂരെയായി ഒരു പുഷ്പകവിമാനം അതിവേഗത്തിൽ നീങ്ങുന്നു. അതിൽനിന്ന് ഒരു സ്ത്രീ സഹായത്തിനായി നിലവിളിക്കുന്നു.

അവളുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ കാറ്റിൽ പാറുന്നുണ്ടായിരുന്നു. കണ്ണുകളിൽ ഭയം നിറഞ്ഞിരുന്നു. കൈകൾ താഴേക്ക് നീട്ടി അവൾ ആരെയോ വിളിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.

ജടായുവിന് എല്ലാം മനസ്സിലായി.

സീതയെ ആരോ ബലമായി കൊണ്ടുപോകുകയാണ്!

അദ്ദേഹം വിശ്രമിച്ചിരുന്ന കൊമ്പിൽനിന്ന് ചിറകുകൾ വിടർത്തി. പ്രായം മറന്ന് ആകാശത്തേക്ക് ഉയർന്നു.

2. രാവണന്റെ മുന്നിൽ ഒരു വൃദ്ധപക്ഷി

പുഷ്പകവിമാനത്തിന് മുന്നിലേക്ക് ജടായു പറന്നെത്തി.

“നിൽക്കൂ!”

അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശബ്ദം കാട്ടിലാകെ മുഴങ്ങി.

രാവണൻ താഴേക്ക് നോക്കി. തന്റെ യാത്ര തടയാൻ വന്നത് ഒരു വലിയ പക്ഷിയാണെന്ന് കണ്ടപ്പോൾ ആദ്യം അയാൾ പരിഹസിച്ചു.

“ആരാണ് നീ? എന്റെ വഴി തടയാൻ ധൈര്യപ്പെട്ടത്?”

ജടായു മറുപടി പറഞ്ഞു.

“ഞാൻ ജടായു. അയോധ്യയിലെ ദശരഥ മഹാരാജാവിന്റെ സുഹൃത്ത്. നീ ബലമായി കൊണ്ടുപോകുന്നത് സീതാദേവിയെയാണ്. അവർ രാമന്റെ ഭാര്യയാണ്. ഉടൻ അവരെ വിട്ടയക്കുക.”

രാവണന്റെ മുഖം കോപംകൊണ്ട് ചുവന്നു.

“ഞാൻ ലങ്കാധിപനായ രാവണനാണ്. മൂന്നു ലോകങ്ങളും എന്റെ ശക്തിയെ ഭയക്കുന്നു. ഒരു പക്ഷിയായ നീ എന്നെ തടയാൻ വന്നതാണോ?”

ജടായു ഭയന്നില്ല.

“നീ ലങ്കയുടെ രാജാവായിരിക്കാം. വലിയ ശക്തിയുള്ളവനായിരിക്കാം. പക്ഷേ അതുകൊണ്ട് മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യയെ അപഹരിക്കാൻ നിനക്ക് അവകാശമില്ല. രാജാവിന്റെ മഹത്വം അവന്റെ ശക്തിയിലല്ല, അവൻ പാലിക്കുന്ന ധർമ്മത്തിലാണ്.”

രാവണൻ പരിഹാസത്തോടെ ചിരിച്ചു.

“വൃദ്ധാ, നിന്റെ പ്രായം നോക്ക്. നിന്റെ ചിറകുകൾക്ക് ഇപ്പോൾ പറക്കാൻ പോലും ശക്തിയുണ്ടോ? വഴിയിൽനിന്ന് മാറിനിൽക്ക്. അല്ലെങ്കിൽ നിന്റെ ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടും.”

ജടായു സീതയെ നോക്കി.

അവൾ കൈകൂപ്പി അപേക്ഷിക്കുകയായിരുന്നു.

“ജടായുവേ, എന്നെ രക്ഷിക്കൂ!”

ആ ശബ്ദം കേട്ടപ്പോൾ ജടായുവിന്റെ ഉള്ളിൽ എന്തോ ഉണർന്നു.

ദശരഥനു നൽകിയ വാക്ക് ഓർമ്മവന്നു. രാമനോട് പറഞ്ഞ വാഗ്ദാനം ഓർമ്മവന്നു.

“സീതാദേവീ, ഭയപ്പെടേണ്ട. ഞാൻ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നിടത്തോളം നിന്നെ രക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിക്കും.”

അദ്ദേഹം രാവണന്റെ മുന്നിൽ ചിറകുകൾ വിടർത്തി നിന്നു.

3. ആകാശത്തിലെ ഭയങ്കര യുദ്ധം

രാവണൻ വില്ലെടുത്തു.

ജടായു അതിവേഗത്തിൽ താഴേക്ക് പാഞ്ഞിറങ്ങി. തന്റെ വലിയ ചിറകുകൾകൊണ്ട് രാവണന്റെ ആക്രമണം തടഞ്ഞു. വിമാനത്തിന്റെ മുകളിലേക്ക് ഇടിച്ചുകയറി.

ആദ്യത്തെ ആക്രമണത്തിൽ രാവണന്റെ വില്ല് കൈയിൽനിന്ന് തെറിച്ചുപോയി.

രാവണൻ ഞെട്ടി.

ഇത്രയും പ്രായമായ ഒരു പക്ഷിക്ക് ഇത്രയും ശക്തിയുണ്ടാകുമെന്ന് അയാൾ കരുതിയിരുന്നില്ല.

ജടായു വീണ്ടും ആക്രമിച്ചു. തന്റെ കൊക്കുകൊണ്ട് രാവണനെ കൊത്തി. നഖങ്ങൾകൊണ്ട് അയാളുടെ ശരീരത്തിൽ മുറിവേൽപ്പിച്ചു. വിമാനത്തിന്റെ ഘടനയും തകർക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.

സീതയുടെ മുഖത്ത് പ്രതീക്ഷയുടെ ചെറിയൊരു വെളിച്ചം തെളിഞ്ഞു.

“ജടായുവേ! നിങ്ങൾക്ക് കഴിയും!”

പക്ഷേ രാവണൻ സാധാരണ ശത്രുവായിരുന്നില്ല.

അയാൾ വീണ്ടും ആയുധമെടുത്തു. അമ്പുകൾ ജടായുവിന്റെ ശരീരത്തിലേക്ക് പാഞ്ഞു. ചിറകുകളിൽ മുറിവുകളുണ്ടായി. രക്തം ഒഴുകി.

എന്നിട്ടും ജടായു പിന്മാറിയില്ല.

അദ്ദേഹം വീണ്ടും രാവണന്റെ നേരെ പാഞ്ഞു. വിമാനത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ തകർത്തു. രാവണന്റെ കിരീടവും ആഭരണങ്ങളും താഴേക്ക് വീണു.

രാവണന്റെ കോപം അതിരുകടന്നു.

“നിന്നെ ജീവനോടെ വിടില്ല!”

അയാൾ വാൾ പുറത്തെടുത്തു.

ജടായുവിന് ക്ഷീണം അനുഭവപ്പെടുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ചിറകുകൾക്ക് പഴയ ശക്തിയില്ല. ശരീരത്തിലെ മുറിവുകൾ വേദനിപ്പിച്ചു. എങ്കിലും അദ്ദേഹം അവസാനമായി ഒരിക്കൽ കൂടി രാവണന്റെ നേരെ ചാടി.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആക്രമണത്തിൽ രാവണന്റെ കൈയിലെ ആയുധം തെന്നിമാറി.

എന്നാൽ ഒടുവിൽ രാവണൻ വാളുകൊണ്ട് ജടായുവിന്റെ ചിറകുകൾ വെട്ടിമുറിച്ചു.

ആകാശത്ത് പറന്നുനിന്നിരുന്ന ആ മഹാപക്ഷി താഴേക്ക് പതിച്ചു.

വലിയൊരു വൃക്ഷത്തിന്റെ കൊമ്പുകൾ തകർത്തുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം നിലത്തുവീണു.

സീതയുടെ നിലവിളി കാട്ടിലാകെ മുഴങ്ങി.

“ജടായുവേ!”

രാവണൻ വീണ്ടും പുഷ്പകവിമാനവുമായി തെക്കോട്ട് നീങ്ങി.

ജടായുവിന് എഴുന്നേൽക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ചിറകുകൾ മുറിഞ്ഞിരുന്നു. ശരീരം മുഴുവൻ രക്തത്തിൽ കുതിർന്നിരുന്നു.

എങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ണുകൾ സീത പോയ ദിശയിലായിരുന്നു.

അവളെ രക്ഷിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെന്ന വേദന അദ്ദേഹത്തെ തളർത്തി.

പക്ഷേ ഒരു കാര്യം അദ്ദേഹത്തിന് ആശ്വാസമായിരുന്നു.

രാവണൻ എളുപ്പത്തിൽ സീതയെ കൊണ്ടുപോകാൻ അനുവദിച്ചില്ല. തന്റെ അവസാനശ്വാസം വരെ അദ്ദേഹം ധർമ്മത്തിനുവേണ്ടി പോരാടി.

4. രാമന്റെ തിരിച്ചുവരവ്

കുറച്ചുനേരം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ രാമനും ലക്ഷ്മണനും ആശ്രമത്തിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തി.

അവർ ആശ്രമത്തിൽ സീതയെ കണ്ടില്ല.

“സീതേ!”

രാമൻ പലതവണ വിളിച്ചു. മറുപടിയില്ല.

ആശ്രമത്തിനുള്ളിലും പുറത്തും തിരഞ്ഞു. മരങ്ങൾക്കിടയിലൂടെ നടന്നു. അരുവിക്കരയിലും പുൽമേടുകളിലും അന്വേഷിച്ചു.

സീതയെ കാണാനില്ല.

രാമന്റെ മനസ്സിൽ ആശങ്ക നിറഞ്ഞു.

“ലക്ഷ്മണാ, സീത എവിടേക്കാണ് പോയത്? ആരെങ്കിലും അവളെ കൊണ്ടുപോയോ?”

ലക്ഷ്മണനും വിഷമത്തിലായിരുന്നു.

അവർ കാട്ടിലൂടെ തിരച്ചിൽ തുടർന്നു. വഴിയിൽ തകർന്ന മരങ്ങളും ചിതറിക്കിടക്കുന്ന ആഭരണങ്ങളും കണ്ടു. ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ രക്തത്തിന്റെ പാടുകളുമുണ്ടായിരുന്നു.

രാമൻ ഓരോ അടയാളവും ശ്രദ്ധിച്ചു.

“ഇവിടെ എന്തോ വലിയ പോരാട്ടം നടന്നിട്ടുണ്ട്.”

അവർ കുറച്ചുദൂരം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയി.

അപ്പോഴാണ് നിലത്ത് വീണുകിടക്കുന്ന ഒരു വലിയ പക്ഷിയെ കണ്ടത്. ശരീരമാകെ മുറിവുകൾ. ചിറകുകൾ മുറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ശ്വാസം വളരെ പതുക്കെ മാത്രം.

രാമൻ ആദ്യം അത് ശത്രുവാണെന്ന് കരുതി.

“ലക്ഷ്മണാ, സൂക്ഷിക്കുക. ഇതാരാണെന്ന് അറിയില്ല.”

പക്ഷേ ജടായു രാമന്റെ ശബ്ദം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. അദ്ദേഹം പതുക്കെ കണ്ണുതുറന്നു.

“രാമാ…”

ആ ശബ്ദം കേട്ടപ്പോൾ രാമൻ അടുത്തേക്ക് ഓടിയെത്തി.

“ജടായുവേ! അങ്ങയ്ക്ക് എന്താണ് സംഭവിച്ചത്?”

ജടായു സംസാരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. വേദനകൊണ്ട് ശബ്ദം മുറിഞ്ഞുപോയി.

“രാമാ… രാവണൻ… സീതയെ…”

രാമന്റെ ഹൃദയം പിടഞ്ഞു.

“രാവണനോ? അവൻ സീതയെ എങ്ങോട്ടാണ് കൊണ്ടുപോയത്?”

ജടായു കഴിയുന്നത്ര ശ്വാസമെടുത്ത് പറഞ്ഞു.

“ലങ്കാധിപനായ രാവണൻ സീതയെ പുഷ്പകവിമാനത്തിൽ കൊണ്ടുപോകുകയായിരുന്നു. ഞാൻ തടയാൻ ശ്രമിച്ചു. അവനോട് യുദ്ധം ചെയ്തു. പക്ഷേ… എന്റെ ചിറകുകൾ വെട്ടിമുറിച്ചു. സീതയെ രക്ഷിക്കാൻ എനിക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല.”

രാമന്റെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു.

“അങ്ങ് അവളെ രക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിച്ചോ?”

ജടായു പതുക്കെ തലകുലുക്കി.

“അതെ… നിന്റെ പിതാവായ ദശരഥന്റെ സുഹൃത്താണ് ഞാൻ. സീതയെ സംരക്ഷിക്കാമെന്ന് നിനക്ക് വാക്ക് നൽകിയിരുന്നു. ആ വാക്ക് പാലിക്കാൻ എന്റെ അവസാനശക്തിയും ഉപയോഗിച്ചു.”

രാമൻ ജടായുവിന്റെ തല തന്റെ മടിയിൽ എടുത്തുവച്ചു.

“അങ്ങ് വിഷമിക്കേണ്ട. സീതയെ കണ്ടെത്തും. അങ്ങ് ഞങ്ങൾക്കുവേണ്ടി ചെയ്ത ത്യാഗം ഒരിക്കലും മറക്കില്ല.”

5. അവസാന ശ്വാസത്തിലെ വലിയ വാർത്ത

ജടായു വീണ്ടും സംസാരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.

“രാമാ… രാവണൻ തെക്കുദിശയിലേക്കാണ് പോയത്. അവന്റെ ശക്തി വളരെ വലുതാണ്. എങ്കിലും നീ അവനെ തോൽപ്പിക്കും. സീതയെ തിരികെ കൊണ്ടുവരും.”

അദ്ദേഹം കുറച്ചുനേരം കണ്ണുകൾ അടച്ചു.

രാമൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ തലയിൽ കൈവച്ചു.

“ജടായുവേ, അങ്ങ് എന്റെ പിതാവിന്റെ സുഹൃത്താണ്. എനിക്ക് അങ്ങ് പിതാവിനെപ്പോലെയാണ്. ഇങ്ങനെ ഞങ്ങളെ വിട്ടുപോകരുത്.”

ജടായുവിന്റെ മുഖത്ത് ചെറിയൊരു പുഞ്ചിരി തെളിഞ്ഞു.

“രാമാ… ഞാൻ എന്റെ കടമ ചെയ്തു. ജീവൻ പോകുന്നതിൽ എനിക്ക് ദുഃഖമില്ല. ധർമ്മത്തിനുവേണ്ടി പോരാടാൻ കഴിഞ്ഞല്ലോ. അതുമതി…”

അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശബ്ദം പതുക്കെ ഇല്ലാതായി.

“സീതാ…”

അവസാനമായി ആ പേര് ഉച്ചരിച്ച് ജടായു ശ്വാസം വിട്ടു.

രാമൻ നിശ്ചലനായി.

തന്റെ പിതാവിന്റെ പ്രിയസുഹൃത്ത്. സീതയെ രക്ഷിക്കാൻ സ്വന്തം ജീവൻ പോലും നോക്കാതെ പോരാടിയ മഹാത്മാവ്. ഇപ്പോൾ തന്റെ മുന്നിൽ ജീവനറ്റു കിടക്കുന്നു.

രാമന്റെ കണ്ണുകളിൽനിന്ന് കണ്ണുനീർ ഒഴുകി.

“ലക്ഷ്മണാ, നോക്കൂ. ഒരു പക്ഷിയായിരുന്നിട്ടും ജടായു ചെയ്തത് എത്ര വലിയ കാര്യമാണ്! സ്വന്തം ജീവൻ രക്ഷിക്കാമായിരുന്നിട്ടും അദ്ദേഹം സീതയെ രക്ഷിക്കാൻ പോരാടി. ധർമ്മം മനുഷ്യരിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതല്ലെന്ന് അദ്ദേഹം തെളിയിച്ചു.”

രാമൻ ജടായുവിന്റെ ശരീരത്തെ ചേർത്തുപിടിച്ചു.

അദ്ദേഹത്തിന് അത് ഒരു സാധാരണ പക്ഷിയുടെ മരണമല്ലായിരുന്നു. സ്വന്തം കുടുംബത്തിലെ ഒരാളുടെ വേർപാടുപോലെയായിരുന്നു.

6. ഒരു പിതാവിന് നൽകിയ അന്ത്യകർമം

ജടായുവിന്റെ ശരീരം കണ്ടപ്പോൾ രാമൻ ഒരു തീരുമാനമെടുത്തു.

“ഇദ്ദേഹം എന്റെ പിതാവിന്റെ സ്ഥാനത്തുള്ളവനാണ്. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ അന്ത്യകർമങ്ങൾ ഞാൻ തന്നെ ചെയ്യും.”

ലക്ഷ്മണന്റെ സഹായത്തോടെ അവർ കാട്ടിൽനിന്ന് വിറകുകൾ ശേഖരിച്ചു. ചിതയൊരുക്കി. രാമൻ ജടായുവിന് അഗ്നിസംസ്കാരം നടത്തി.

വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ ഈ ഭാഗം വളരെ ഹൃദയസ്പർശിയായാണ് വിവരിക്കുന്നത്. ജടായുവിനെ പിതാവിനെപ്പോലെ ആദരിച്ചാണ് രാമൻ അന്ത്യകർമങ്ങൾ നടത്തുന്നത്.

അഗ്നിസംസ്കാരത്തിനുശേഷം രാമൻ ജടായുവിനുവേണ്ടി ജലതർപ്പണവും നടത്തി.

“ധർമ്മത്തിനുവേണ്ടി ജീവൻ നൽകിയ മഹാത്മാവേ, അങ്ങയുടെ ത്യാഗം ലോകം എന്നും ഓർക്കും.”

അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് രാമൻ കുറച്ചുനേരം നിശ്ശബ്ദനായി നിന്നു.

ശേഷം ലക്ഷ്മണനൊപ്പം സീതയെ തേടിയുള്ള യാത്ര തുടർന്നു.

ജടായു നൽകിയ വിവരം അവർക്കു വഴികാട്ടിയായി. രാവണൻ തെക്കോട്ടാണ് പോയതെന്ന് അവർക്ക് ഉറപ്പായി.

ആ യാത്രയാണ് പിന്നീട് സുഗ്രീവനിലേക്കും ഹനുമാനിലേക്കും അവരെ എത്തിച്ചത്. സീതയെ കണ്ടെത്താനുള്ള വലിയ ദൗത്യത്തിന് തുടക്കമായി.

7. തോറ്റിട്ടും ജയിച്ച ഒരു പക്ഷി

ജടായുവിന്റെ പോരാട്ടം പുറത്തുനിന്ന് നോക്കിയാൽ പരാജയമായിരുന്നു.

അദ്ദേഹത്തിന് സീതയെ രക്ഷിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. രാവണനെ തോൽപ്പിക്കാനും കഴിഞ്ഞില്ല. സ്വന്തം ജീവൻ പോലും നഷ്ടമായി.

പക്ഷേ യഥാർത്ഥത്തിൽ അദ്ദേഹം തോറ്റോ?

ഒരു വൃദ്ധനായ പക്ഷി, ലോകം ഭയക്കുന്ന ഒരു അസുരരാജാവിന്റെ മുന്നിൽ ധൈര്യത്തോടെ നിന്നു. അനീതിയെ ചോദ്യം ചെയ്തു. നിരപരാധിയായ ഒരു സ്ത്രീയെ രക്ഷിക്കാൻ തന്റെ അവസാനശ്വാസം വരെ പോരാടി.

അദ്ദേഹത്തിന് വിജയിക്കുമെന്ന ഉറപ്പുണ്ടായിരുന്നില്ല. എന്നിട്ടും അദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചു.

അതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ മഹത്വം.

രാവണന് വലിയ സൈന്യമുണ്ടായിരുന്നു. ആയുധങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. അധികാരമുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ ജടായുവിന്റെ മുന്നിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത് ഒരു ധർമ്മബോധം മാത്രമായിരുന്നു.

ആ ധർമ്മബോധം തന്നെയാണ് അദ്ദേഹത്തെ അമരനാക്കിയത്.

ഇന്നും രാമായണം വായിക്കുമ്പോൾ ജടായുവിനെ ഓർക്കുന്നു. കാരണം അദ്ദേഹം നമ്മെ ഒരു വലിയ കാര്യം പഠിപ്പിച്ചു.

നമ്മുടെ മുന്നിൽ അനീതി നടക്കുമ്പോൾ അതിനെ തടയാൻ നമുക്ക് കഴിയുന്നത്ര ശ്രമിക്കണം. ജയിക്കുമോ തോൽക്കുമോ എന്നതല്ല പ്രധാനം. നീതിയുടെ പക്ഷത്ത് നിൽക്കാൻ നമുക്ക് ധൈര്യമുണ്ടോ എന്നതാണ് പ്രധാനം.

ജടായു അവസാനശ്വാസം വരെ ആ ധൈര്യം കാത്തുസൂക്ഷിച്ചു.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിറകുകൾ നിലത്തുവീണു. പക്ഷേ ധർമ്മത്തിനുവേണ്ടി പറന്ന ആ ആത്മാവിന്റെ മഹത്വം കാലത്തിനുമുകളിൽ ഉയർന്നു നിന്നു.

📖 രാമായണത്തിലെ ഉറവിടം

• ഗ്രന്ഥം: വാല്മീകി രാമായണം

• കാണ്ഡം: അരണ്യകാണ്ഡം

• പ്രധാന സർഗങ്ങൾ: 50, 67–68